Partnerrelatie

Veranderende partnerrelatie

Goodman (2005) vindt dat professionals meer aandacht zouden moeten besteden aan de partnerrelatie. In Nederland is dat een nog bijna onontgonnen terrein. Ten onrechte, want uit Engelstalig onderzoek blijkt dat de geboorte van het eerste kind ingrijpende gevolgen heeft voor de partnerrelatie.

Grootste transitie

De geboorte van het eerste kind brengt zoveel veranderingen teweeg dat het in diverse studies beschouwd wordt als de meest ingewikkelde transitie of overgang die een paar doormaakt. Het maakt daarbij niet uit of de toekomstige ouders positief staan tegenover het ouderschap en of ze al anticiperen op een ander leven. Na de geboorte van het kind passen oude leefpatronen niet meer bij de nieuwe situatie en moeten de partners nieuwe leefpatronen ontwikkelen (One plus One 2006). 'Kinderen betekenen meer emotionele banden en markeren het begin van een, levenslange, nieuwe rol.' (Evenblij, 2009: 34). In de zwangerschapsperiode en de postnatale periode is er een groter risico op huiselijk geweld (One plus One 2006).

Relatie op een laag pitje

De geboorte van een kind heeft vaak tot gevolg dat de relatie op een laag pitje komt te staan. Paren concentreren zich op het aanpassen van hun leven aan de nieuwe situatie. Onzekerheid over het ouderschap, de combinatie van arbeid en zorg, en de behoeften van een jong kind reduceren de tijd en de mogelijkheid die de partners hebben om hun relatie te onderhouden (Cowan & Cowan 2003). Wanneer vaders meer betrokken zijn bij de zorg voor het kind, voelen mannen zich beter en voelt de moeder zich beter gesteund (Cowan 1999).

Minder tevreden

Veel ouders verwachten dat het kind hen dichter bij elkaar zal brengen. Maar uit een literatuuronderzoek van One plus One blijkt dat paren na het krijgen van het kind juist minder tevreden zijn over hun relatie. Ouders voelen zich na de komst van het kind in het algemeen minder gelukkig dan in de periode van de zwangerschap (Doss 2009, Schulz 2006, Cowan 1999). Voor vrouwen daalt de tevredenheid over de relatie al tijdens de zwangerschap en vlak na de geboorte van het kind. Keizer concludeert uit onderzoek dat de dalende tevredenheid over de relatie vooral optreedt bij vrouwen die hun deeltijdbaan opgeven om thuis te blijven (Evenblij, 2009). Bij mannen daalt de tevredenheid minder en treedt deze daling later op, vaak in het tweede levensjaar van het kind (One plus one 2006). De kwaliteit van de relatie na de geboorte van het kind hangt af van de kwaliteit van de relatie voor de geboorte van het kind. De komst van een kind brengt paren met veel conflicten niet dichter bij elkaar, maar drijft paren met een goede relatie ook niet uit elkaar. Als de ouders het niet met elkaar eens zijn over de kinderwens, dan kan dat het risico op het ontstaan van conflicten verhogen (One plus one 2006).

Meerdere spanningsbronnen

Uit onderzoek (Clulow 1996) blijkt dat ouders minder tevreden zijn over de kwaliteit van hun relatie omdat ze spanningen ervaren rond de taakverdeling in de zorg voor het kind, het huishouden, vrijetijdsbesteding, geld en seksualiteit. Meijer en Wittenboer (2007) constateren dat hoe meer baby’s ’s nachts huilen, des te meer ouders, en vooral moeders, ontevreden zijn over hun relatie.

Taakverdeling

Een goede taakverdeling tussen de ouders vervult een bufferfunctie bij de vervulling van het ouderschap (Van der Pas 2005). Deze taakverdeling tussen de vader en de moeder betreft de dagelijkse verzorging van de kinderen, als alle soorten van steun en verantwoordelijkheid. (En daarnaast dient deze taakverdeling zich ook in brede zin uit te breiden over de sociale netwerken rondom het gezin).

De geboorte van het eerste kind heeft nog steeds een grote invloed op de taakverdeling van echtparen in Nederland. Onderzoek van Wiesmann (2010) verduidelijkt waarom de taakverdeling zich nog steeds ontwikkelt in de richting van een klassieke taakverdeling. Het dilemma van veel ouders is dat ze aan de ene kant een gelijkwaardige verdeling van betaald en onbetaald werk voorstaan, maar tegelijkertijd zich vaker eindverantwoordelijk voelen voor hun klassieke, seksespecifieke taken

Bronnen

• Anthonijsz, I., H. Dries, T. Berg-le Clercq en C. Chênevert (2010). Relatieondersteunend aanbod Centra voor Jeugd en Gezin. Verkennende studie. Utrecht: NJi.

• Castelein, M. (2009). 'De mooiste tijd van je leven'. Amsterdam, Augustus.

• Clulow, C. (1996). 'Becoming parents together. Ten things to hold in mind when working with new parents (and then some …)'. London, The Tavistock Centre for Couple Relationships.
• Cowan, C. & Ph. Cowan(2000). 'When partners become parents. The big life change for couples'. New Jersey, Lawrence Erlbaum
• Dyrdal, G., E. Røysamb, R. Bang Nes & J. Vittersø  (2010). Can a Happy Relationship Predict a Happy Life? A Population-based Study of Maternal Well-Being During the Life Transition of Pregnancy, Infancy, and Toddlerhood.  Journal of Happiness Studies, 2010,  DOI: 10.1007/s10902-010-9238-2
• Doss, B. e.a. (2009).' The effect of the transition to parenthood on relationship quality: an 8-year prospective study'. Journal of Personality and Social Psychology, Vol. 96, Issue 3, March 2009, p. 601-619.
• Evenblij, M. (2009). 'Families in beeld'. Den Haag, Nederlandse Organisatie voor voor Wetenschappelijk Onderzoek
• Gerris, J.R.M. (2011). Partnerrelaties van grootouders (g1), ouders (g2) en jongvolwassen kinderen (g3). Intergenerationele transmissie?. farewell adress Nijmegen: RU (2010, januari 28). s.l.: s.n
• Goodman, J. (2005). 'Becomming an involved father of an infant'. JOGNN, 34, 190-200.
• Meijer, A. en G. van den Wittenboer (2007). 'Contribution of infants' sleep and crying to marital relationship of first-time parent couples in the 1st year after childbirth'. Journal of Fam. Psychol. 2007, 21(1), p. 49-57.
• One plus one (2006). 'The Transition to Parenthood: The “magic" moment.' London, One Plus One. Te downloaden van www.oneplusone.org.uk.
• Pas, A. van der (2005). 'Eert uw vaders en uw moeders: opvoedproblemen nader verklaard : handboek methodische ouderbegeleiding.' Amsterdam : SWP
• Pouwels, (2011). Work, family, and happiness: Essays on interdependencies within families, life events, and time allocation decisions. Proefschrift Universiteit Utrecht, 4 februari 2011.
• Schulz, M. C. Cowan and Ph. Cowan (2006). 'Promoting Healthy Beginnings: A randomized controlled trial of a preventive interverntion to preserve marital quality during the transition to parenthood'. Journal of Consulting and Clinical psychology, Vol. 74, Issue 1, february 2006, p. 20-31.
• Wiesmann, S. (2010). 'Negotiation in couples' transition to parenthood'. Proefschrift Universiteit Utrecht.