Stap voor Stap

Doel

De methode 'Stap-voor-stap' heeft tot doel lichte pedagogische problemen te verhelpen via een systematische werkwijze en middels het ordenen van informatie:

1. het verhelderen van lichte pedagogische problemen;
2. inzicht te verwerven in de opvoedingssituatie samen met de ouder;
3. het besluiten om via een (voorlopige) analyse van het samenspel van factoren als hulpverlener

zelf te handelen, overleg te plegen of te verwijzen; bij zelf handelen kan een keuze gemaakt worden uit enkele concrete handelswijzen; d. het effect van deze handelswijzen te evalueren (Uittenbogaard et al., 1996).

Doelgroep

Stap voor stap is bedoeld voor ouders, die vragen en/of problemen hebben met de opvoeding van hun kind/kinderen in de leeftijdscategorie 0 - 4 jaar. Er is ook een versie voor 4-12 jarigen en 12-18 jarigen, maar deze worden hier niet beschreven.
De methode is bedoeld voor beroepsgroepen die in hun dagelijks werk met deze ouders werken (Uittenbogaard et al., 1996).

Aanpak

Inhoud
De gebruiker kan de methode toepassen in een probleemoplossend gesprek met een ouder over een bepaalde opvoedingssituatie. De algemene structuur is toegepast op zeven onderwerpen, waar volgens onderzoek van Kousemaker (1987) door ouders veel vragen over worden gesteld. Deze onderwerpen zijn: huilen, eten, slapen, bewegen, spelen, drift en koppigheid en zindelijkheid (in: Uittenbogaard, et al., 1996). Het gesprek is opgebouwd uit vier stappen.
Stap 1 'Beeld' heeft tot doel een duidelijk beeld te krijgen van wat er aan de hand is. Het is niet de bedoeling dat er in deze stap naar de achtergronden van of oplossingen voor problemen wordt gekeken.
Bij stap 2 'Inzicht' gaat het om het samen met de ouder bekijken welke factoren mogelijk samenhangen met de situatie. Er wordt beoogd meer inzicht te verwerven in de achtergronden van deze situatie.
Stap 3 'Handelen' begint met een keuzemoment: zelf handelen, een ander erbij betrekken of verwijzen naar bijvoorbeeld een huisarts, RIAGG etc. Ook bij verwijzing blijft er sprake van begeleiding. Bij het zoeken naar (een beperkt aantal) zinvolle en haalbare mogelijkheden om verbeteringen in de situatie aan te brengen worden alternatieven gezocht die passen bij de oorzaken van het gedrag van het kind en de ouders. Het gesprek wordt afgesloten door middel van een afspraak. Deze afspraak kan betrekking hebben op een handeling, waarbij de ouders iets moeten oefenen of doen. Ook kan het een eventuele observatieopdracht zijn, waarbij de gebruiker de ouders of het gezin een poosje observeert. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer niet duidelijk is wanneer het probleem zich precies voordoet. Tenslotte kan de afspraak betrekking hebben op een verwijzing (Uitenbogaard et al., 1996).
Stap 4 'Evaluatie' vindt plaats in een volgend gesprek. Nagegaan wordt of de beoogde veranderingen door middel van de afspraken zijn bereikt. Zonodig kan men één of twee stappen terug gaan en opnieuw kijken naar mogelijke oorzaken en handelwijzen.

Materiaal

Er is een handleiding beschikbaar voor de gebruiker, waarin de gespreksstappen met betrekking tot de zeven onderwerpen beschreven staan.

Onderzoek Effectiviteit

Er is geen effectiviteitsonderzoek gedaan naar de methode 'Stap-voor-stap'

Uitgebreide beschrijving

Stap voor Stap (html, printversie)

Website

www.opvoedingsondersteuning.info

Ontwikkeld door

Bertil P. Uittenbogaard
Christelijke Hogeschool Windesheim
Campus 2-6
8017 CA Zwolle
Sociale Studies SPH
email:bp.uittenbogaard@windesheim.nl
tel:+31.38.4699586

Erkend door

Panel Jeugdgezondheidszorg en Preventie d.d. 06/06/2006
Oordeel: Theoretisch goed onderbouwd